BSG heeft voor de tweede keer op rij met het kleinst mogelijke verschil verloren. In Assen was de koploper in klasse 2A in een spannende wedstrijd de sterkste, waardoor BSG naar de zesde plaats afzakte.
Het loopt al het hele jaar niet bij BSG. Het vormverlies is zo chronisch dat het zelfs Jan Jaap Janse in zijn voorbeschouwing op de vijfde ronde van de KNSB-competitie op Schaaksite was opgevallen. Daarom besloot teamleider Timon de opstelling door ChatGPT te laten maken. Hoewel het ding een hoop onzin uitkraamde, kwam er uiteindelijk wel een bruikbare opstelling uit.
Dat bleek al gauw in het Best Hoge Noorden, waar Assen ook een primeur had, ze hadden namelijk voor het eerst liveborden. Aan vrijwel al deze borden kwam BSG goed uit de opening, vooral aan de bovenste witborden, waar de thuisploeg hun beste spelers had gepositioneerd.
Henk had het overigens het beste voor elkaar. Hij offerde tegen Jaël Wierenga in de opening een stuk waarvan ik niet meteen wist of het wel of niet briljant was. Niets van dat alles, het bleek gewoon een grondig staaltje openingsvoorbereiding te zijn. Helemaal tevreden was Henk niet, omdat hij met het verkeerde stuk op b5 sloeg:
Hier deed Henk 15…Pxb5?! Dwingender was 15…Lxb5!, maar in de partij maakte het niet uit omdat wit toch op b5 sloeg: 16.Lxb5? Lxb5 17.Dxb5 Da1+. Zwart staat een stuk achter, maar wits koning staat wat wankel en zijn stukken op de onderste rij kunnen niet weg. Zou dat genoeg zijn? Het vervolg wijst uit van wel: 18.Ke2 Ta8 19.Kf3. De koning zou hier toch redelijk veilig moeten zijn. 19…Dd1+! Nee! 20.Kg3 Dg4# is meteen einde oefening en na 20.De2 is 20…Db1!, met de dreiging 21….Ta2 heel sterk. Wit gaf daarom de toren op h1 maar weg met 20.Pe2, maar moest even later de wapens strekken.
Een lekker puntje. Op het bord erna raakte Timon van zijn Audi af tegen Nanne van Foreest, de tweelingbroer van Machteld. Opmerkelijk genoeg dachten enkele teamgenoten met een vrouw van doen te hebben. Die verwarring is te begrijpen, omdat namen die op een -e eindigen doorgaans aan meisjes gegeven worden, maar in Friesland ligt dat net weer anders, want daar is het een jongensnaam, zo zegt de AI van Google. Met een rating van onder de 2000 is hij de zwakste Foreest (afgezien van broer Tristan die geen rating heeft). De teamleider offerde kort na de opening een stuk waar weinig van klopte:
Zwart is zojuist dameruil uit de weg gegaan en dus zag Timon zijn kans schoon. Na enig nadenken besloot hij tot 12.Lxf7+?! Kxh7 13.Pg5+ Kg6 14.Dd3+ f5 15.Dg3. Dat ziet er dreigend uit, maar zwart was niet onder de indruk van het aftrekschaak en deed rustig 15…e5, om na 16.Pe6+? Kf7 17.Pg5+ Ke8 zijn koning in veiligheid te brengen. Timon probeerde nog 18.Tfe1 en werd daarvoor beloond met 18…exf4? 19.Txe7+ Lxe7 20.Dxf4 en met een dame en twee pionnen tegen een toren en twee lopers is het niet meer zo duidelijk. Uiteindelijk won Timon grof materiaal door een vuile truc.
Minder voorspoedig verliep Marks partij tegen Elmar Hommes aan het laatste bord. Nadat de dames er al gauw af waren gegaan, stond hij de hele partij wat minder. Lange tijd hield hij de schade binnen de perken, maar in de volgende stelling moest hij kiezen hoe hij zijn paard zou ontpennen.
Helaas koos hij voor 24…Kc6?, waarna wit op e5 kon slaan: 25.Lxe5! fxe5. Wit maakt gebruik van de vork op e5 met 26.Tb1, waarna Mark het paard ten koste van een toren uitschakelde met 26…Txd3 27.Txd3 Lxc4, wat nog wat overlevingskansen bood. Interessant genoeg had wit een betere manier om een kwaliteit te winnen met 26.Pxe5+ Kxc5 27.Pd3+ Kxc4 28.Tc1+ Kb5 29.Tb1 Ka4 30.Pec1 Lc4 31.Pb2+ Kb4 32.Tc2 Lb5 33.Pc4+ Kc5 34.Pb3+ Kc6 35.Pe5+ Kd6 36.Pf7+ en nadat de zwarte koning helemaal dol is getikt, haalt wit de kwaliteit op. Zwart had zich dit alles kunnen besparen door in de diagramstelling 24…Kc8! te spelen, waarna wit niet beter heeft dan 25.Pxe5 Txd2 26.Lxd2 fxe5. In de partij ging Mark gauw ten onder door een penning op zijn loper, waardoor hij inmiddels een Audi achter zijn naam heeft.
Een grote klap was de nederlaag van Ton tegen Ivo Maris, nadat hij met een totaal gewonnen stelling uit de opening was gekomen. Zwart probeerde zich eruit te rommelen, maar als iemand alle trucs van grote afstand ziet aankomen, dan is Ton het wel. In de onderstaande stelling heeft zwart contact gemaakt met veel witte stukken.
De eerste zet waar je naar kijkt is de desperado 26.Lxf7+ Kxf7 27.fxe4. Twee pluspionnen, binnenkort waarschijnlijk drie omdat a4 dodelijk zwak is, en daarnaast staat zwarts koning op de tocht. Om onduidelijke redenen koos Ton echter voor 26.fxe4? en stond na 26…Txc4 opeens minder! De relative veiligheid van de zwarte koning maakt alle verschil. Ton kon niet omschakelen naar verdedigen en ging al gauw door de knieën. Zonde!
Een vergelijkbaar drama vond plaats aan het eerste bord, waar Rein in de opening een pion meegraaide en deze tot in het late middenspel behield tegen Tjapko Struik. Net op het moment dat hij zwarts koningsstelling begon af te breken werd hij door een truc verrast:
Zwart speelde hier 29…Txb3? De pointe is dat hij de toren terugwint na 30.Txb3 c4, maar daarmee is hij er nog niet. Wit heeft namelijk 31.Tdc3! cxb3 32.Dc1!, met de uiterst vervelende dreiging 33.Tc8+ en daartegen werkt ook 32…Kg7 33.Tc8 Db7 34.Dc3+ f6 35.Tc7 niet. In plaats daarvan deed Rein timide 30.fxg6? Tb2+ 31.Kh3 hxg6 32.h5 Txa4 33.hxg6. Sterk is nu 33…Kg7! en wits koning is in gevaar. Na 33…fxg6? 34.Dh6 De8 35.Ta3! Txa3 36.Txa3 Tf2 37.Ta7 was wit weer helemaal terug in de partij. Helaas verloor hij het toreneindspel wel en dus stond BSG op achterstand.
De enige remise van de middag viel aan het bord van Judit, die in de opening redelijk overlopen werd door Tycho Bruggink. Als iemand kan blijven staan, dan is zij het wel, maar nu begonnen er toch scheurtjes te ontstaan in de zwarte verdedigingsmuur:
Hoe moet zwart op g5 slaan? In de partij sloeg Judit met de loper en dat pakte na 26…Lxg5 27.exf7+ Kxf7 28.Lxg5 Pxg5 29.Pxg5+? nog goed uit ook, want na 29…Kg8 30.Df4 Th6 nam zwart de aanval over. Daarmee waren we er nog niet, want na 31.Tg3 Txh5+ 32.Ph3 volgde 32…Dh4?, waarna wit met 33.De5! had kunnen winnen. In plaats daarvan werden de dames geruild en eindigde dit ongebalanceerd ogende eindspel nog in remise. Sterker voor wit was zelf dameruil aanbieden met 29.Dxg5, omdat hij na 29…Dxg5 30.Pxg5+ Kg8 31.Pe6 g7 wint. In de beginstelling was overigens 26…Pxg5 beter, omdat wit dan niet tussendoor op f7 kan slaan. Na 27.Pxg5 fxe6 staat zwart overigens nog steeds niet echt lekker.
Datzelfde kon van mijn partij tegen Arjan Dwarshuis gezegd worden. Nadat hij een mij vrij onbekende variant had voorgeschoteld, dacht ik iets heel slims te spelen.
In deze theoretisch bekende variant koos ik voor 9.Pe2 Pc6 10.Pg3, met het idee dat 11.Ph5 vervelend was voor zwart en als zwart dat wil voorkomen met 10…g6, dan worden de zwarte velden zwak. Pas na een tijdje ontdekte ik dat ik geen pasklaar antwoord had op 10…f6, wat ook gespeeld werd. 11.Ph5 fxe5 12.Pxg7+ Kf7 13.Ph5 exd4 beviel me niet, want terwijl wit een miljoen zetten met zijn paard heeft gedaan om een pion op te eten, heeft zwart wits centrum opgegeten. 11.f4 trok me ook niet zo, omdat de stelling dan potdicht komt te zitten, wat mijn lopers niet leuk vinden. Daarom koos ik maar voor 11.exf6?!, wat zwarts paard gratis activeert na 11…Pxf6. Met mijn loperpaar en druk tegen e6 dacht ik nog steeds goed te staan, maar uiteindelijk liet ik toch een keer f2-f4 uit mijn vingers glippen en speelde zwart zijn stukken consequent naar het verzwakte e4 om. In een vervelende stelling deed ik het net voor de veertigste zet helemaal verkeerd en ging ik wederom de bietenbrug op. Ellendig! Hoe had het dan wel gemoeten? Inderdaad, met 11.Ph5! De zwarte koning komt dan in zijn blootje te staan en daar kan wit van profiteren. Iets voor een volgende keer.
Door mijn nederlaag had Assen de buit binnen en dus maakte het voor de gastheren niet meer uit dat Ewoud Paul Hummel in het eindspel aftroefde. Nadat hij een paar maanden geleden in Amsterdam tegen de slungel in het zand had moeten bijten, leek het er lange tijd niet op dat Ewoud revanche zou nemen. Nadat hij op het oog toch wel lekker uit de opening was gekomen, kwam hij toch steeds wat minder te staan. In het eindspel moest hij een stelling met een pion minder verdedigen, maar eens te meer bleek het paard de loper de baas:
Met een pion minder speelt zwart inmiddels voor de winst. Wits loper is in deze stelling niet tot heel veel in staat en is hulpbehoevend. Na 53.Td2 Te3 verliest wit de f-pion, maar hij had daar toch maar voor moeten gaan. 54.Ta2 Pxf3 55.Ta8+ Kd7 56.La4+ c6! 57.dxc6 Kd6 is een computervariant waar je haren recht overeind van gaan staan. Wint 58.c7 dan niet? Jawel, maar dan voor zwart: 58…Pd2+ 59.Kh2 Te2+! 60.Kg3 Pf1#. Een bijzonder matje is dat. Wit moet zich dus tevredenstellen met remise na 58.Txe5. Veel te moeilijk voor mensen natuurlijk, al helemaal na vijf uur zwoegen. In plaats daarvan dekte wit de loper op een andere manier: 53.Tc1? Pf5+ 54.Kh2 Td4 en de loper is de klos.
Daarmee verloor BSG voor het eerst dit seizoen een uitwedstrijd, waar een kleine overwinning ook tot de mogelijkheden had behoord. In het nieuwe jaar wacht wacht meteen de thuiswedstrijd tegen het sterke LOS en daarna wacht de uitwedstrijd tegen Spassky’s, helemaal in Groningen. Hopelijk verlopen die wedstrijden wat voorspoediger, zodat het tamelijk desastreuze schaakjaar 2025 gauw vergeten kan worden.
Assen (2158) – BSG (2145) 4½-3½
1. Tjapko Struik (2310) – Rein Brouwer (2158) 1-0
2. Tycho Bruggink (2155) – Judit Clopés Llahi (2191) ½-½
3. Ivo Maris (2372) – Ton van der Heijden (2221) 1-0
4. Paul Hummel (2194) – Ewoud de Groote (2225) 0-1
5. Arjan Dwarshuis (2121) – Jesper de Groote (2194) 1-0
6. Jaël Wierenga (2019) – Henk van der Poel (2205) 0-1
7. Nanne van Foreest (1968) – Timon Brouwer (1911) 0-1
8. Elmar Hommes (2121) – Mark Grondsma (2058) 1-0
